|
Best practice TB 2550 
ผลการปฏิบัติงานดีเด่น (Best Practice) ของหน่วยงานเรื่อง การดำเนินงานป้องกันควบคุมวัณโรคให้บรรลุเป้าหมายหน่วยงาน สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 จังหวัดอุบลราชธานี หลักการและเหตุผล องค์การอนามัยโลกจัดให้ประเทศไทยติดอันดับที่ 17 ใน 22 ประเทศที่มีปัญหาวัณโรคสูง (High burden country) นอกจากนี้ การแพร่ระบาดของการติดเชื้อเอดส์ทำให้ปัญหาวัณโรครุนแรงขึ้น สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 จังหวัดอุบลราชธานี (สคร.7) จึงพัฒนากลวิธีการดำเนินงานทั้งภายในองค์กรและระดับภาคีเครือข่ายโดยใช้กระบวนการเรียนรู้แบบ PDCA ควบคู่กับกลยุทธ์ DOTS ตามแผนงานวัณโรคแห่งชาติในการดำเนินงานควบคุมวัณโรคในพื้นที่ โครงการและบริบทของโครงการ โครงการการป้องกันควบคุมวัณโรคของ สคร.7 นอกจากการใช้กลยุทธ์ DOTS ตามแผนงานวัณโรคแห่งชาติ (NTP)แล้ว สคร.7 พยายามที่จะพัฒนากิจกรรมที่เป็น Best Practice ควบคู่ไปด้วย เพื่อที่ช่วยให้งานควบคุมวัณโรคบรรลุเป้าหมาย โดยการนำกลวีธี การจัดการความรู้ และวงล้อแห่งคุณภาพ (Plan, Do, Check, Act: PDCA) มาช่วยในการพัฒนางานในองค์กรและเครือข่าย กล่าวคือ P: สคร.7 ใช้รูปแบบชุมชนนักปฏิบัติ (CoP – Community of Practice) เป็นเครื่องมือพัฒนาคนทำงานวัณโรคในการแลกเปลี่ยนประสบการณ์บุคลากรภายในหน่วยงาน และระดับเครือข่ายในจังหวัดและอำเภอพัฒนาแผนงานควบคุมวัณโรค การวางแผนงานควบคุมวัณโรคในพื้นที่จึงใช้การมีส่วนร่วมระหว่างเขตและจังหวัดเสมอ D: การปฏิบัติงานของผู้รับผิดชอบงานทุกระดับได้รับการพัฒนาองค์ความรู้อยู่เสมอทั้งหลักสูตรที่เป็นทางการและการเรียนรู้ร่วมกับจังหวัดและเขตขณะนิเทศงาน การพัฒนาแนวทางการดูแลผู้ป่วย TB/HIV และใช้ระบบสะท้อนกลับข้อมูลเพื่อพัฒนางานอยู่เสมอ C: ระบบตรวจสอบข้อมูลเพื่อพัฒนางาน ใช้เวทีการนิเทศงานควบคุมวัณโรค (4 รอบ/ปี) สคร.7 นิเทศงานระดับจังหวัด (DOTS meeting) 2 ครั้ง/ปี (รอบที่ 1 และ 3) และนิเทศงานระดับอำเภอ 2 ครั้ง/ปี (รอบที่ 2 และ 4) การนิเทศงานเป็นการเรียนรู้ร่วมกัน (Knowledge Sharing :KS)ของบุคลากรระดับ เขต จังหวัด อำเภอ เพื่อจุดมุ่งหมายอันเดียวกัน(Knowledge Vision: KV) ช่วยกันพัฒนางาน สร้างสัมพันธภาพที่ดีระหว่างบุคลกรเครือข่ายมีความเข้มแข็ง บุคลากรทุกระดับได้พัฒนาตนเองอยู่เสมอ ส่งผลให้ระบบข้อมูลถูกต้องและครบถ้วน A: ระบบสะท้อนกลับข้อมูลเพื่อพัฒนางานช่วยให้บุคลากรทุกระดับพัฒนาตนเองและกลวิธีการดำเนินงานอยู่เสมอ การแลกเปลี่ยน Best Practice ในเวที DOTS meeting และการประชุมเครือข่ายคนทำงานวัณโรคระดับเขต เครือข่ายสามารถพัฒนาตนเองแบบก้าวกระโดด ซึ่งจะส่งผลให้งานควบคุมวัณโรคบรรลุเป้าหมาย ผลการดำเนินงาน จากอดีตถึงปัจจุบันการพัฒนางานควบคุมวัณโรคของ สคร.7 ส่งผลดังนี้1. งานได้ผล คนทำงานได้พัฒนาและมีความสุขในการทำงาน เกิดเครือข่ายการดำเนินงานที่เข้มแข็ง เปิดใจรับฟังเรียนรู้แลกเปลี่ยนซึ่งกันและกัน ร่วมด้วยช่วยกันและเพื่อนช่วยเพื่อน ส่งผลให้เครือข่ายคนทำงานวัณโรคทั้งเขตมีความเข้มแข็ง ผลการดำเนินงานควบคุมวัณโรคในพื้นที่บรรลุเป้าหมาย Success Rate ปี 2547 = 85%(รับผิดชอบ 7 จังหวัด), ปี 2548 = 84.9% (ปรับเปลี่ยนพื้นที่รับผิดชอบใหม่เป็น 8 จังหวัด) ปี 2549 = 86.1%2. การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างบุคลากรทำให้เกิดคนทำงานวัณโรคที่มีความรู้ความสามารถ การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทำให้กลุ่มผู้รับผิดชอบงานปัจจุบัน และกลุ่มปฏิบัติงานใหม่ ได้เกิดการเรียนรู้จากการสอนงานในพื้นที่จริงทำให้ สคร.7 มีบุคลากรที่มีความรู้ ความสามารถ มีทักษะในการดำเนินงานป้องกันควบคุมโรคที่มีประสิทธิผลเพิ่มขึ้น3. เครือข่ายงานป้องกันควบคุมวัณโรคมีความเข้มแข็งและให้การยอมรับรูปแบบการป้องกันควบคุมวัณโรคของ สคร.7 เป็นอย่างดี4. เกิดแนวทางการดำเนินงานควบคุมวัณโรคที่เป็นเอกลักษณ์ของเครือข่าย สคร.7 เช่น การบูรณาการงาน TB/HIV, ระบบพี่เลี้ยงในงานวัณโรค สคร. สสจ. โรงพยาบาลรัฐ/เอกชน และสถานีอนามัยมีความใกลชิดกัน รวมทั้งระบบการเฝ้าระวังวัณโรคดื้อยาหลายขนาน (MDR-TB) ซึ่งแนวทางการดำเนินงานข้างต้นสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ใหม่ในการควบคุมวัณโรคขององค์การอนามัยโลก Stop TB Strategy (2006-2015) ปัญหาอุปสรรคที่พบและข้อเสนอแนะ 1. ในพื้นที่: การดำเนินงานป้องกันควบคุมวัณโรคในโรงพยาบาลทั่วไป โรงพยาบาลศูนย์บางแห่งยังไม่บรรลุเป้าหมาย อาจเนื่องมาจากเป็นองค์กรขนาดใหญ่ จึงได้วางแผนปรับเปลี่ยนแนวทางการดำเนินงาน หากลวิธีใหม่ๆ ในการพัฒนาเครือข่ายต่อไป 2. ในสคร.7: การนำแนวทาง PDCA ในงานควบคุมวัณโรค ไปประยุกต์ใช้ในงานป้องกันควบคุมโรคอื่นๆ ยังไม่เกิดในเชิงรูปธรรมเท่าที่ควร จึงเป็นโอกาสในการพัฒนาและวางแผนนำไปใช้ในงานอื่นต่อไป บทสรุปการเรียนรู้ งานควบคุมวัณโรคสามารถบรรลุเป้าหมายได้โดย 1. การนำกลวีธี การจัดการความรู้ และวงล้อแห่งคุณภาพ (PDCA) มาช่วยในการพัฒนางานในองค์กรและเครือข่ายทุกระดับตั้งแต่ สคร. สสจ. โรงพยาบาลรัฐ/เอกชน สถานีอนามัย และชุมชน เพื่อจุดมุ่งหมายอันเดียวกัน (KV) 2. การใช้ประโยชน์จากข้อมูลพัฒนาคนและงาน ใช้การแลกเปลี่ยนเรียนรู้แบบเอื้ออาทรในการนิเทศงานระดับอำเภอ การแลกเปลี่ยน Best Practice ใหม่ๆ และเพื่อนช่วยเพื่อน ในเวที DOTS meeting ระดับจังหวัดและเขต
(นำเสนอในเวทีการประชุมวิชาการกรมควบคุมโรค 11-13 ก.พ. 2551)
|
